Diagnoza w kierunku ADHD

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) – zespół nadpobudliwości psychoruchowej  z deficytem uwagi

ADHD to neurorozwojowe zaburzenia psychiczne, które powodują deficyty uwagi, nadpobudliwość ruchową, hiperaktywność, impulsywność.

ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, czyli związane z nieprawidłowościami funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego.

ADHD może wystąpić w wyniku tego, że poszczególne struktury mózgu nie rozwijają się w równym tempie. Przyczyną tego zaburzenia mogą być czynniki genetyczne. Nasileniu objawów tego zespołu mogą sprzyjać z kolei czynniki psychospołeczne (np. zaniedbania środowiskowe), obciążenia okołoporodowe – np. niedotlenienie płodu , urazy głowy, niewłaściwa dieta dziecka, zatrucia metalami ciężkimi.

Typy ADHD:

    1. Z przewagą deficytu uwagi (ADD): Głównie problemy ze skupieniem.

    2. Z przewagą nadruchliwości i impulsywności: Trudności z kontrolą zachowań.

    3. Podtyp mieszany: Występują zarówno deficyty uwagi, jak i nadpobudliwość.

Diagnoza ADHD to złożony proces, na który składa się m.in.:

– zebranie wywiadu na temat występujących objawów oraz wywiadu rozwojowego, rodzinnego, środowiskowego,

– zastosowanie adekwatnych narzędzi badawczych (testów i kwestionariuszy psychologicznych),

– obserwacja funkcjonowania osoby diagnozowanej w trakcie konsultacji i badania,

– przeanalizowanie dotychczasowej dokumentacji medycznej,

– odbycie konsultacji psychiatrycznej.

Do postawienia oficjalnej diagnozy nozologicznej (przy użyciu kodu z obowiązującej klasyfikacji chorób i zaburzeń psychicznych) jest uprawniony wyłącznie lekarz specjalista psychiatra. 

Psycholog stawia diagnozę psychologiczną (funkcjonalną). Jest ona bardzo pomocna, a czasem niezbędna dla lekarza psychiatry do rozpoznania ADHD.

Baza Mazowieckiego Ośrodka Psychoterapii i Psychiatrii ZIelona MED w Radomiu zawiera szeroki wybór narzędzi diagnostycznych, zatwierdzonych i rekomendowanych przez międzynarodowe towarzystwa. Konkretny zestaw testów, które zostaną wykorzystane do badania, diagnosta dobiera indywidualnie.

W Mazowieckim Ośrodku Psychoterapii i Psychiatrii Zielona MED w Radomiu do badania w kierunku ADHD wykorzystujemy m.in. Test Moxo.

Moxo zapewnia dokładne pomiary wszystkich czterech podstawowych objawów ADHD: zaburzeń uwagi, czasu reakcji, impulsywności oraz nadruchliwości w dwóch grupach badanych:

 • dzieci w wieku 6-12 lat

• młodzieży i dorosłych w wieku 13-70 lat.

Test ten umożliwia także ocenę skuteczności podjętego leczenia poprzez jego wielokrotne wykonywanie w różnych odstępach czasu.

Test Moxo jest narzędziem zweryfikowanym naukowo o 90% skuteczności.

Moxo to test komputerowy, który zawiera dystraktory symulujące rzeczywiste warunki środowiskowe.

Test mierzy reakcje badanego zarówno w odniesieniu do czasu, jak i różnych warunków towarzyszących.

Zastosowano w nim innowacyjny i unikalny w skali świata system dystraktorów: wizualnych, dźwiękowych oraz mieszanych o różnym stopniu nasilenia.

Badając Pacjentów w kierunku ADHD używamy również testu DIVA-5, czyli narzędzia mającego postać rozbudowanego kwestionariusza uwzględniającego kryteria diagnostyczne DSM-5.

Psycholog, który wykonuje badanie z użyciem DIVA-5, zwraca uwagę na:

 • kryteria objawowe dla nadpobudliwości psychoruchowej i nadmiernej impulsywności;

• kryteria objawowe dla zaburzeń koncentracji uwagi;

• wiek, w którym po raz pierwszy wystąpiły objawy ADHD;

• charakter zaburzeń funkcjonowania, które wynikają z omawianych symptomów.

W przypadku pacjentów dziecięcych wykorzystujemy również narzędzie Conners 3, które pozwala na określenie prawdopodobieństwa występowania ADHD oraz diagnozę zaburzeń współwystępujących, takich jak zaburzenia zachowania i zaburzenia opozycyjno – buntownicze. Conners 3 angażuje do badania dziecko, rodziców oraz nauczycieli, co pozwala na przyjrzenie się funkcjonowaniu zarówno w środowisku domowym, jak i szkolnym.

W naszej bibliotece narzędzi badawczych znajduje się również wiele innych testów i kwestionariuszy, które wspomagają diagnozę różnicową w przypadku, gdy wyniki już zastosowanych narzędzi są niejednoznaczne lub kiedy diagnosta ma wątpliwości co do natury i przyczyn występowania objawów.

ADHD  jest bowiem często mylone z zaburzeniami o podobnych objawach, takimi jak:

    • Spektrum Autyzmu : Często mylone z powodu problemów społecznych i specyficznego skupienia uwagi. Różnica polega na tym, że osoby z ADHD poszukują stymulacji i działają spontanicznie, natomiast osoby ze spektrum wolą rutynę, powtarzalność, są raczej usztywnione, mało elastyczne.

    • Zaburzenia Lękowe: Niepokój i lęk mogą być powodem trudności z koncentracją i wiercenia się, co przypomina ADHD. W zaburzeniach lękowych jednak objawy są zazwyczaj reakcją na stres, a nie stanem chronicznym występującym od dzieciństwa.

    • Choroba Afektywna Dwubiegunowa: Podobieństwo objawów obejmuje wahania nastroju i problemy z koncentracją. Główna różnica to epizodyczność w chorobie afektywnej dwubiegunowej (okresy manii i depresji), podczas gdy ADHD ma charakter przewlekły.

    • Osobowość Borderline: Wspólne cechy to impulsywność, niska tolerancja frustracji i trudności z regulacją emocji przekładające się na kłopoty z zapominaniem, planowaniem, wykonywaniem obowiązków, kończeniem rozpoczętych działań, punktualnością. Osobowość borderline wyróżniają jednak dodatkowo inne objawy, które nie są związane z ADHD (m.in. niezintergrowana tożsamość, chroniczne uczucie pustki, lęk przed porzuceniem).

    • Depresja: Niskoenergetyczne ADHD bywa mylone z depresją z powodu braku motywacji i trudności z „wystartowaniem” do działania.

    • Choroby somatyczne: Problemy z tarczycą, niedobory (anemia), padaczka czy wady wzroku/słuchu mogą dawać objawy przypominające ADHD. 

    • Zaburzenia Integracji Sensorycznej: Nadwrażliwość na bodźce może być odbierana jako nadruchliwość ADHD.

    • Zespół stresu elektronicznego, czyli stan przeciążenia układu nerwowego na skutek nadmiernego zaangażowania w gry, media społecznościowe itp. Objawami są tu chroniczne pobudzenie, rozdrażnienie, wybuchy złości, zaburzenia snu, problemy z koncentracją, pamięcią, prokrastynacja, obniżony nastrój, niechęć do kontaktów społecznych, ciągłe zmęczenie, bóle głowy.

ADHD może również współwystępować z wyżej wymienionymi zaburzeniami/chorobami.

Rzetelna diagnoza wymaga więc odbycia co najmniej kilku spotkań konsultacyjnych oraz zastosowania więcej niż jednego narzędzia badawczego.

W Ośrodku jest możliwość wykonywania wyselekcjonowanych badań (np. samego Testu Moxo). Natomiast jest to zalecane wyłącznie w przypadku, gdy pacjent już jest w procesie diagnozy i potrzebuje ją uzupełnić.